Gaming to nie hobby które zaczęło się od Steama i dysku SSD. To Pegasus pod czternastocalowym telewizorem u kolegi, nocki w kafejce internetowej i CD Action czytana od deski do deski w poszukiwaniu odpowiedzi na zagadkę, przy której utknąłeś trzeci dzień z rzędu.

Pierwsza gra, pierwsza konsola, pierwszy szok – dla wielu z nas to był Pegasus z Contrą, Tank albo Mario, gdzie cztery przyciski i trochę wyobraźni wystarczyły, żeby zniknąć na całe popołudnie. Potem przyszedł PC i zupełnie inny świat: Prince of Persia z płynną animacją, która w tamtych czasach wyglądała jak magia, Duck Tales z melodyjką wgryzoną w pamięć na zawsze, Doom który pokazał że korytarz może być piekłem, i Quake jako pierwsze spotkanie z prawdziwym trójwymiarem i adrenaliną sieciowego deathmatcha.

Contra – godziny spędzone przed ekranem, gdzie liczył się refleks, timing i pamięć każdego ruchu przeciwnika. Pixelowa grafika, zero litości i satysfakcja większa niż w niejednej dzisiejszej grze.

Zanim internet trafił pod każdy dach, centrum życia gamingowego były kafejki internetowe. Woń tanich krzeseł, energia elektryczna w powietrzu, nocki przy Counter-Strike'u i Quake, granie na zmianę gdy skończyły się środki na kolejną godzinę. Quake to osobna religia – każda runda jak mały mecz, każdy headshot pamiętany przez tydzień. LAN party to osobny rozdział – targanie wieżowego PC w torbie przez pół osiedla, żeby przez weekend grać ramię w ramię ze znajomymi w tej samej piwnicy. Żaden headset ze słuchawką nie zastąpi wrzasku kolegi siedzącego dwa metry dalej.

Kiedyś granie wyglądało zupełnie inaczej. Przychodziliśmy po szkole do ziomka i graliśmy na zmianę w Tomb Raidera 3 na klawiaturze, przechodząc jeden poziom przez trzy dni, bo nikt nie wiedział jak rozwiązać zagadkę. Nie było internetu, nie było podpowiedzi. Trzeba było czekać, aż wyjdzie CD Action z omówieniem. Albo po prostu wykombinować samemu – i wtedy satysfakcja była nieporównywalna z niczym innym.

Zanim wyścigi stały się symulatorami, były Carmageddon i Need for Speed – dwie zupełnie różne filozofie prędkości. NFS kusił egzotycznymi samochodami i złudzeniem, że jesteś prawdziwym kierowcą. Carmageddon dawał wolność, którą trudno opisać bez uśmiechu – trasa była opcjonalna, reszta już niekoniecznie. Obie gry łączyło jedno: poczucie, że prędkość może być bohaterem.

Pierwsza GTA to był widok z góry, pikselowe miasto i wolność, której nikt wcześniej nie dał graczowi. Możesz ukraść samochód, możesz wjechać w przechodnia, możesz zignorować misję i po prostu siać chaos – i nikt cię za to nie karze. To była rewolucja zanim ktokolwiek zdał sobie z tego sprawę.

GTA 3 to był przełom nie do przecenienia – nagle dostałeś miasto i wolność w trzech wymiarach. Potem Vice City z neonami i ścieżką dźwiękową z lat 80., San Andreas z całym stanem do eksploracji, Liberty City Stories na PSP w autobusie. Każda odsłona to był nowy powód, żeby zarwać noc. GTA V przeszło przez PS3, PS4, PC i PS5 – ta sama gra, cztery generacje sprzętu, wciąż żywa. Heisty online z randomami to chaos i frustracja. Ze znajomymi – to już zupełnie inna historia.

Far Cry pokazał, że dżungla może być piękna i śmiertelna jednocześnie. Battlefield i Medal of Honor nauczyły grać zespołowo, słuchać, osłaniać. To były gry, które wymagały czegoś więcej niż refleks.

RDR to dowód, że gra wideo może być literaturą. Cisza prerii, rozmowy przy ognisku, moralne wybory bez prostych odpowiedzi. Jeden z nielicznych światów, w który wchodzi się jak w dobry film i wychodzi z jakimś uczuciem.

Pavlov VR to moment, gdy strzelanka przestaje być grą ekranową, a staje się czymś fizycznym. Kucasz za osłoną, przeładowujesz ręcznie mogąc obejrzeć broń z każdej strony, a kiedy zza rogu wychodzi wyższy od Ciebie przeciwnik, widoczny w pełnym trójwymiarze i celuje do Ciebie - to inny rodzaj "obecności".